Lectura e pictogramas

LECTURA E PICTOGRAMAS de JOSE ANGEL CRUZADO IGLESIAS

Lateralidade

A lateralidade permite establecer o uso do lado do corpo, xa sexa dereito ou esquerdo neste destínase a disposición lingüística do proceso lector (Merchán, 2011). Cando presentan unha mala lateralidade ocasionan dificultades na orientación espacial, dislexia, lectura e escritura (Fernández, 2008).

Dislalia Fisiolóxica ou Evolutiva (T.S.F)

Hoxe quero pararme a falar da dislalia fisiolóxica ou evolutiva dada a preocupación das familias e incluso de mestr@es compañeir@s. 

Diremos que esta dislalia prodúcese pola inmaturidade das estruturas involucradas no fala e dificultades na discriminación auditiva. Este tipo de dislalia é moi común e a maioría d@s nen@s son capaces de superar este problema antes de cumprir cinco anos.

A dislalia, en xeral, é un trastorno do fala común entre @s nen@s en educación infantil que se caracteriza pola dificultade ou incapacidade de distinguir os sons e, por tanto, de articular ou pronunciar correctamente un ou máis fonemas (sons).

Cantos máis sons se vexan afectados, a comprensión da fals do/a nena/o tórnase complicada, podendo ser practicamente inintelixible. Actualmente, o termo de dislalia é substituído por trastorno fonolóxico ou Trastorno dos Sons do Fala (TSF).

A maioría das veces, esta dificultade afecta a nen@s de entre 4 e 8 anos. Pero nalgúns casos, sen o tratamento adecuado, poden padecela ata a idade adulta. As causas non se deben a ningunha malformación anatómica na zona bucal, lesión cerebral ou defectos auditivos.

Nas primeiras etapas é normal a confusión dalgúns sons e a facilidade do/a neno/a por un fala cómoda con pouca precisión articulatoria. Aos dous anos é habitual que o fala só sexa comprensible ao 50%.

A detección temperá e o tratamento por parte de profesionais, como @s mestr@s de audición e linguaxe,  é fundamental para que este trastorno non provoque dificultades no seu estado emocional nin na aprendizaxe lectoescritor d@ nen@. En ocasións , o/a neno/a reproduce na lectura e a escritura os erros que comete ao falar. 

 

Como podedes axudar as familias?

Frecuentemente, cando falamos cos pais e nais d@s nen@s que presentan algún tipo de dislalia, insistímoslles na importancia de coordinar o noso traballo e continualo na casa, para que os resultados sexan mellores e se vexa unha melloría canto antes. Algunhas pautas para ter en conta as familias c@ nen@ poden ser:

• Falarlle lentamente, con entoación normal e pronuncia clara.
• Falar con claridade e articulando ben.
• Evitar repetir as palabras mal articuladas pol@ nen@ aínda que sexan graciosas.
• Utilizar un vocabulario apropiado, enmarcado en frases sinxelas e tratar de responder as preguntas d@ nen@ con precisión.
• Falarlle de cousas que lle interesan e poden chamar a súa atención.
• Introducirse nos seus xogos, de forma que se favoreza o diálogo.
• Utilizar a «corrección indirecta»: Cando nos toque a quenda de responder ou continuar a conversación devolver ao neno/a (o que dixo mal) de forma correcta sen facerlle sentir incompetente: Se di: «Me dele a tateta», podemos responder: Ah, dóeche a cabeza, En que sitio da cabeza dóeche?…
• Darlle ocasión para contar o que fixo e o que pensa, evitando facerlle excesivas preguntas e animándolle a falar en situacións de non tensión.
• Eliminar preguntas, interrupcións e esixencias das preguntas que fan que o/a neno/a necesariamente teña que emitir unha resposta, o que aumenta a esixencia da situación comunicativa. As interrupcións provocan cortes na comunicación d@ nen@, esixindo así un novo comezo das súas emisións, o cal constitúe unha dificultade engadida.
• Comezar tranquilamente usando “quendas”.
• Respectar as quendas conversacionais.
• Non adiantarse e non concluír nin as palabras nin as oracións que a el ou a ela lle custa.
• Cando estamos a xogar co/a neno/a non debemos centrar a nosa atención en que este fale continuamente. As nosas emisións deben ser comentarios en voz alta, tanto para falar das nosas accións como das que nese momento realiza o/a neno/a. Estes comentarios conseguirán que se dea comunicación verbal sen que o/a neno/a senta obrigado a falar, diminuíndo así o Algunhas pautas para ter en conta os pais co neno poden ser:nivel de esixencia.
• Darlle confianza, que sinta que o que di é importante e que vai ser escoitado/a.
• Eliminar todo intento de que fale.
• Non pedirlle que conte algo ou que fale diante doutras persoas.
• Evitar calquera comentario ou expresión facial que mostre desaprobación da súa fala, pola contra, débese tratar de adoptar unha expresión neutra (coma se falase ben).
• Verbalizar con el/ela todas as condutas: ao lavar nomearlle as partes do corpo, ao vestirlle o nome da roupa, ao ..
• Lerlle desde       pequeno/a        contos,        para      incrementar         o seu vocabulario e afeccionarlle á letura
• Fuxir de palabras tales como: «iso», «o cacharro ese», «o traste»…
• Que leve unha dieta sólida para exercitar a mastigación. Evitar hábitos de succión: chupete, biberón, chupar o dedo, o lapis, o pescozo das ..
• Se ten carie ou mala colocación dos dentes levarlo/a ao dentista.
• Ensinarlle a soarse e se respira pola boca ou ronca, levalo/a ao otorrino para descartar vexetacións.
• Cando teña otitis, tratalo/a ata o final e se son frecuentes facerlle un estudo de audición.

Habilidades lingüísticas d@s nen@s con TDAH

O alumnado con TDAH demostran, en xeral, peores habilidades lingüísticas que @s nen@s que non padecen este problema en todos os niveis básicos da lingua.

Destacamos que, no nivel fonético-fonológico, existen dificultades de fala ata idades avanzadas.

Por outra banda, as tarefas de recoñecer o son das letras resultan especialmente difíciles ao alumnado con TDAH. Como consecuencia das dificultades na memoria operativa (capacidade de procesamento e almacenamento de información que nos permite realizar calquera tarefa cognitiva complexa como a lectura, o pensamento ou a aprendizaxe) e a impulsividade, mesmo nos nenos máis maiores.

Ademais, estas dificultades na memoria operativa e a impulsividade, inflúen á hora de facer frases e aprender vocabulario. En definitiva, todas estas dificultades actúan interferindo a comunicación, tanto a nivel expresivo como comprensivo, facendo que sexan menos eficaces no procesamento da linguaxe, fundamentalmente en contextos lingüisticamente máis esixentes.

Con todo, existe unha gran variabilidade: desde nen@s que teñen unha linguaxe normal, ata nen@s que desde os criterios da patoloxía da linguaxe teñen trastornos da linguaxe. Consecuentemente, é necesario levar a cabo unha avaliación d@s nen@s con TDAH, unha exploración sistemática da linguaxe co fin determinar dificultades e de valorar riscos.

Fonte: Ángela Sánchez

 

Ligazóns de interese:

Red Cenit

Fundacioncaixarural

Fundacioncadah.org

isep

EXERCICIOS SOMÁTICOS PARA O CEREBRO TDAH

👉🏼 Beneficios:

• Estimular o uso de ambos os hemisferios
• Fomentar as memorias de curto, mediano e longo prazo
• Estimular o sentido do equilibrio.
• Fomentar a atención constante.
• Desenvolve a lateralidade e a coordinación ollo, man e oído, entre outros.

Xogamos coa "z"

 

DEA (Dificultades Específicas de Aprendizaxe )

Empregaremos o termo DEA para referirnos tanto aos Atrasos da lecto-escritura como aos Trastornos Específicos da aprendizaxe (DSM-5). Estas dúas acepcións constitúen unha categoría diagnóstica caracterizada por presentar dificultades na lectura  e/ou,  escritura  e/ou  cálculo  con maior    ou  menor  severidade.  É  un  trastorno  do neurodesenvolvemento  que  se caracteriza    por     unha lectura  de palabras    inexacta,  lentitude,  déficit  en decodificación,  escasa  fluidez  e  faltas  ortografía  que  mantido  en     o tempo  e  xunto coa  experiencia  de fracaso    e  esforzo  continuado, poden  desenvolver  problemas  emocionais secundarios ás DEA que afectarían o seu desenvolvemento.

As DEA non son consecuencia de baixa capacidade. Hai alumnos e alumnas que requiren unha atención educativa diferente á ordinaria para que poidan alcanzar o máximo desenvolvemento posible das súas capacidades.

Poden darse ao longo ao longo da vida, aínda que normalmente preséntanse antes da adolescencia.

 

As dificultades Específicas de Aprendizaxe máis comúns na aula relacionadas coa comunicación e a linguaxe son:

 

• Lectura: 

Os problemas que se derivan desta área caracterízanse por dificultades en decodificar as palabras escritas, recoñecer as palabras comúns a primeira ollada e ler con fluidez. A dificultade máis común é a dislexia, unha alteración da capacidade de ler pola que se confunden ou se altera a orde de letras, sílabas ou palabras

• Escritura: 

Deficiencias nas habilidades da escritura que provocan dificultades na comprensión da gramática e a puntuación, a ortografía, a organización de parágrafos ou a composición dos textos. 

Unha das máis frecuentes na aula é a disgrafía, unha dificultade de coordinación dos músculos de motricidade fina (man, antebrazo). Polo que o trastorno da disgrafía impide ao alumnado afectado dominar e dirixir o instrumento de escritura da forma adecuada para escribir de forma lexible e ordenada. 

Hai que ter en conta que o alumnado con disgrafía poderían ter dificultades coa ortografía, o deletreo e a escritura a man.

 
Desde o punto de vista do procesamento cognitivo:
 

• Atención: 

Dificultade para diferenciar a información relevante, prestar atención ou manterse concentrado nun mesma tarefa un tempo determinado

•  Motoras: 

A dispraxia é unha das dificultades de aprendizaxe máis frecuentes e menos diagnosticadas. Este trastorno caracterízase por unha baixa organización do movemento. Isto provoca que os/as nenos/as que o sofren teñan que esforzarse moito coas tarefas vinculadas ao movemento. 

• Organización:  

A organización do espazo e a administración do tempo tamén é un aspecto que debe terse en conta.

 

A máis común é a dificultade do funcionamento executivo, que consiste en deficiencias nunha serie de habilidades mentais como planificar, organizar, priorizar, memorizar…

Estas dificultades, polo xeral, aparecen en nenos e nenas que teñen TDAH ou dislexia.

Hai que ter en conta que cada neno/a é un mundo. De aí a  importancia de coñecerlles e identificar as súas dificultades.

Fonte: Ana De Miguel Reinoso

Traballamos a expresión oral

 Coa seguinte actividade traballeremos:

• Expresión oral.
• Atención.
• Estrutura gramatical.
• Vocabulario.

 Fonte: tinytap.com

Xogos para traballar a dislexia

Educaenvivo.com ofrécenos unha recopilación de xogos interactivos para traballar a dislexia co alumnado de educación primaria.

Comezamos!!!

Finalizou o verán. 

Despois dunhas semanas de vacacións, toca volver ao colexio para iniciar este novo curso 2024-25.  Durante nove meses estaremos xuntos de novo neste percorrido educativo.

Neste blog seguiremos cargando recursos para o traballo diario dentro e fóra das aulas.

Comezamos! Feliz inicio de curso.