Trastorno Específicio da Linguaxe (TEL) - Trastorno da Linguaxe

Autores coma BENTON din que o TEL é un trastorno evolutivo caracterizado por presentar problemas severos de expresión e comprensión da linguaxe en ausencia de perda auditiva, atraso mental ou trastorno emocional. Caracterízase por un atraso cronolóxico na adquisición da linguaxe e por importantes dificultades específicas para a estruturación do mesmo, producíndose así, condutas verbais anómalas que se traducen nunha desviación respecto a os procesos normais de adquisición e desenvolvemento da linguaxe.  Maniféstase a partir dos 6 anos e puiden afectar tanto a linguaxe escrito (disortografías e dislexias) e, ao conxunto da personalidade do neno ou da nena

O seu diagnóstico ha de ter en conta:

    • O desenvolvemento da linguaxe non se aplica por problemas intelectuais, sensoriais, motores, danos neurolóxicos evidentes, xordeira, desordes mentais (emocionais).

    • Os problemas da linguaxe poden ir acompañados doutros problemas psicolóxicos, sociais e educativos.

En canto á sintomatoloxía, distinguimos os seguintes aspectos:

Sintomatoloxía lingüística.

Linguaxe oral (Monfort, 1988)

• Deficiente integración auditiva.
• Adquisición lenta do sistema fonológico.
• Desenvolvemento sintáctico lento.
• Desenvolvemento pragmático deficitario.
• Vocabulario moi reducido.

Linguaxe escrita: todas as dificultades da linguaxe oral maniféstanse na linguaxe escrita: de tipo “disléxico”, substitucións, omisións, investimentos, disgrafías e disortografías.

Sintomatoloxía non lingüística:

A nivel de desenvolvemento cognitivo:

• Dificultade no xogo simbólico.
• Déficit na construción de imaxes mentais.
• Déficit na memoria e en procedementos secuenciales.
• Déficit na memoria auditiva a curto prazo.
• Alteración na estruturación do espazo e do tempo.
• Heteroxeneidade nos resultados en canto a desenvolvemento intelectual.

A nivel de percepción:

• Dificultade de discriminación sobre todo, auditiva.
• Maior tempo de latencia e de presentación de estímulos, sobre todo auditivos.
• Déficit perceptivo nas frecuencias conversacionales.

A nivel de psicomotricidade:

• Dificultades práxicas e inmaturidade en destrezas motoras.
• Alteración no proceso de lateralización.

A nivel de conduta:

• Hiperactividade acompañada de déficit de atención.
• Problemas no control de emocións e de relacións afectivas.

Respecto a a clasificación do TEL, podemos falar:

    • Trastornos expresivos:

        ◦ Dispraxia verbal:

            ▪ Problemas articulatorios.

            ▪ Fala esforzada e pouco fluída.

        ◦ Déficit de programación fonológica:

            ▪ Fala ininteligible, aínda que fluída.

            ▪ Importante melloría durante a idade escolar.

    • Trastornos expresivos-receptivos:

        ◦ Agnosia auditivo-verbal:

            ▪ Serias dificultades de comprensión da linguaxe.

            ▪ Mellor comprensión dos xestos simbólicos.

            ▪ Problema moi raro na infancia.

        ◦ Déficit fonológico-sintáctico:

            ▪ Dificultades de articulación e fonológicas.

            ▪ Dificultades morfosintácticas.

            ▪ Problemas máis severos de expresión que de comprensión.

    • Trastornos do procesador central:

        ◦ Déficit léxico-sintáctico:

            ▪ Dificultades léxicas, morfolóxicas e de evocación de palabras.

            ▪ Desenvolvemento fonológico normal.

En canto á etiología, as causas están aínda por determinar, pero algúns autores e autoras falan dun factor constitucional como predisponente e outros/as engaden as condicións exógenas (aspectos relacionais e ambientais) ao carácter xenético.

Algúns autores e autoras pensan que deben existir lesións cerebrais precoces ou disfuncións conxénitas situadas ao redor das áreas auditivas do hemisferio esquerdo.